Đêm diễn dành cho báo giới (press night) là buổi biểu diễn khai mạc chính thức của một vở diễn tại West End, buổi tối mà các nhà phê bình được mời đến xem tác phẩm và viết bài đánh giá. Đây là một trong những đêm quan trọng nhất trong làng British theatre: buổi biểu diễn có thể định hình danh tiếng của cả một vở diễn trong suốt thời gian công diễn. Nhưng thực tế điều gì sẽ diễn ra trong đêm đó, và tại sao nó lại quan trọng đến vậy?
Một đêm diễn báo giới, đôi khi được gọi là đêm khai mạc, là buổi biểu diễn được các nhà sản xuất ấn định là sự khởi đầu chính thức cho đợt công diễn của một vở kịch. Đó là buổi tối mà các nhà phê bình sân khấu từ các tờ báo, tạp chí và các trang tin trực tuyến đến dự và đánh giá tác phẩm. Cho đến thời điểm này, một thỏa thuận ngầm giữa giới làm nghề và báo chí có nghĩa là các nhà phê bình sẽ hoãn việc công bố nhận xét của họ, ngay cả khi họ đã tham dự các buổi biểu diễn trước đó.
Ngày diễn ra được các nhà sản xuất ấn định với sự phối hợp của Society of London Theatre (SOLT), đơn vị quản lý lịch trình chính thức của các buổi khai mạc tại West End. Các nhà sản xuất lựa chọn ngày rất cẩn thận: họ muốn vở diễn ở trạng thái tốt nhất có thể, nhưng cũng cần tránh trùng lặp với các buổi khai mạc lớn khác trong cùng một đêm, vì các nhà phê bình chỉ có thể ở một nơi tại một thời điểm.
Trước khi các nhà phê bình đến, một vở diễn sẽ trải qua giai đoạn diễn thử (preview). Các buổi diễn thử là những buổi biểu diễn công khai có bán vé, diễn ra trong khi tác phẩm vẫn đang được tinh chỉnh. Đối với một vở nhạc kịch lớn, giai đoạn diễn thử có thể kéo dài hai hoặc ba tuần. Đối với một vở kịch nói, thời gian này thường ngắn hơn: có lẽ là một tuần, hoặc thậm chí chỉ vài ngày.
Trong các buổi diễn thử, đạo diễn và đội ngũ sáng tạo sẽ thực hiện các điều chỉnh. Một cảnh quay có thể được viết lại, một tín hiệu ánh sáng được thay đổi, một bài hát được phối khí lại. Dàn diễn viên được biểu diễn trước khán giả trực tiếp và tìm ra nhịp điệu của tác phẩm. Phản ứng của khán giả trong các buổi diễn thử sẽ đóng góp trực tiếp vào phiên bản hoàn thiện cuối cùng của vở diễn.
Vé xem các buổi diễn thử đôi khi (dù không phải lúc nào cũng vậy) có giá thấp hơn một chút so với các buổi biểu diễn sau khai mạc. Một số khán giả yêu sân khấu thường chủ động tìm kiếm các buổi diễn thử vì họ thích xem một tác phẩm trước khi các bài đánh giá định hình dư luận.
Một đêm diễn báo giới tại West End không giống như một buổi biểu diễn bình thường. Khán giả là sự pha trộn giữa các nhà phê bình, khách mời, những nhân vật trong giới, các nhà đầu tư của vở diễn và ngày càng có nhiều người nổi tiếng. Đối với những tác phẩm quy mô lớn, thường có thảm đỏ đón tiếp và các nhiếp ảnh gia bên ngoài nhà hát. Quy định về trang phục cũng trang trọng hơn so với một buổi tối thứ Ba thông thường.
Bên trong khán phòng, không khí cũng khác hẳn. Khán giả có xu hướng kiềm chế hơn so với một đám đông điển hình, một phần vì nhiều người trong số họ đang xem với sự phân tích chứ không thuần túy là để thưởng thức. Các nhà phê bình ghi chú trong đầu suốt buổi diễn (hầu hết không sử dụng sổ ghi chép hay điện thoại trong lúc biểu diễn) và thường viết bài đánh giá ngay sau đó, đôi khi nộp bài trong vòng một giờ sau khi hạ màn để kịp thời hạn in ấn.
Sau buổi biểu diễn, thường có một bữa tiệc hậu kỳ. Bữa tiệc này do các nhà sản xuất tổ chức và đóng vai trò vừa là tiệc ăn mừng, vừa là một hoạt động quảng bá. Các thành viên dàn diễn viên, đội ngũ sáng tạo, báo chí và khách mời tụ họp tại một địa điểm gần đó. Dàn diễn viên thường đến bữa tiệc trong trạng thái vẫn còn phấn khích sau buổi diễn, trong khi các nhà phê bình thường đã rời đi để viết đánh giá. Đối với đội ngũ sáng tạo, bữa tiệc là khoảnh khắc mà thành quả lao động của nhiều tháng hoặc nhiều năm được công khai. Nó có thể là sự hưng phấn vỡ òa hoặc lo lắng tột độ, tùy thuộc vào tâm trạng trong khán phòng và những tín hiệu sớm từ mạng xã hội.
Các bài đánh giá được công bố sau đêm diễn báo giới có ảnh hưởng cực kỳ lớn đến triển vọng thương mại của một vở diễn. Một loạt các đánh giá tích cực có thể thúc đẩy doanh số bán vé trong nhiều tháng. Một sự đón nhận kém cỏi có thể khiến tác phẩm rất khó thu hút khán giả, đặc biệt là đối với những tác phẩm mới chưa có sẵn lượng người hâm mộ. Một số vở diễn đã phải đóng cửa chỉ trong vòng vài tuần sau khi nhận những đánh giá không tốt trong đêm diễn báo giới.
Sức mạnh của đêm diễn báo giới đã có phần thay đổi trong những năm gần đây. Mạng xã hội đồng nghĩa với việc phản ứng của khán giả bị rò rỉ ngay từ buổi diễn thử đầu tiên, và nhiều người mua vé tiềm năng hiện nay dựa vào truyền miệng, các video TikTok và các trang web đánh giá của khán giả nhiều như các bài phê bình truyền thống. Nhưng các bài đánh giá trong đêm báo giới vẫn mang trọng lượng đáng kể, đặc biệt là đối với những vở diễn phụ thuộc vào sự bảo chứng của các nhà phê bình từ các tờ báo lớn để tiếp cận được lượng khán giả rộng rãi.
Ngày càng có xu hướng là không. Mô hình truyền thống nơi mọi nhà phê bình cùng tham dự một buổi biểu diễn đang dần thay đổi. Nhiều nhà sản xuất hiện nay tổ chức các buổi "xem trước dành cho báo chí" trong những ngày dẫn đến đêm khai mạc, chia các nhà phê bình ra nhiều buổi biểu diễn khác nhau. Điều này giúp giảm áp lực cho một buổi tối duy nhất và cho các nhà phê bình có thêm thời gian để viết những bài đánh giá thấu đáo thay vì vội vã để kịp thời hạn qua đêm.
Broadway đã sử dụng hệ thống xem trước dành cho báo chí này từ nhiều năm nay, và London cũng đang dần chuyển mình theo hướng đó, đặc biệt là đối với các tác phẩm thương mại lớn. Tuy nhiên, đối với nhiều nhà hát được trợ cấp và các địa điểm nhỏ hơn, một đêm diễn báo giới duy nhất vẫn là tiêu chuẩn.
Một số đạo diễn đã công khai nói về áp lực của mô hình truyền thống. Việc có các nhà đầu tư, gia đình, bạn bè và các nhà phê bình trong cùng một phòng vào cùng một tối tạo ra một bầu không khí căng thẳng, có thể rất phấn khích nhưng cũng như một đạo diễn nổi tiếng đã nói, là "không hoàn toàn lành mạnh cho lắm".
Vé đêm diễn báo giới thông thường không được mở bán cho công chúng. Khán phòng được nhà sản xuất phân bổ, với các chỗ ngồi được dành riêng cho các nhà phê bình, khách mời và các mối quan hệ trong ngành. Nếu bạn không có tên trong danh sách khách mời, bạn sẽ không thể mua được vé đặc biệt cho đêm diễn báo giới.
Tuy nhiên, các buổi biểu diễn thử được mở cho tất cả mọi người và có thể là một cách tuyệt vời để xem một vở diễn sớm. Bạn có thể gặp phải một phiên bản tác phẩm chưa thực sự hoàn hảo, nhưng bạn cũng sẽ được xem một thứ gì đó chưa bị định hình bởi ý kiến phê bình, điều mà nhiều khán giả sân khấu thường xuyên coi là một điểm cộng.
Các bài đánh giá thường xuất hiện trực tuyến trong vòng vài giờ sau khi hạ màn, và các bài đánh giá trên báo in sẽ ra mắt vào sáng hôm sau. Đối với đội ngũ sản xuất, buổi sáng sau đêm diễn báo giới được dành để liên tục làm mới các trang web báo chí và đọc các lời nhận xét. Các bài đánh giá sau đó được sử dụng (hoặc khéo léo không sử dụng) trong các tài liệu tiếp thị. Những trích dẫn thuận lợi từ các nhà phê bình sẽ xuất hiện trên các áp phích, quảng cáo và trang web của vở diễn. Những lời nhận xét ít thuận lợi hơn sẽ được âm thầm cất đi.
Sau đêm diễn báo giới, vở diễn bước vào lịch trình biểu diễn thường xuyên của mình. Sự chú ý dồn dập mờ nhạt dần, những người nổi tiếng không còn đến nữa, và tác phẩm bắt đầu công việc biểu diễn tám buổi một tuần cho khán giả mua vé. Đối với dàn diễn viên, đây thường là lúc công việc thực sự bắt đầu: duy trì phong độ biểu diễn đêm này qua đêm khác, rất lâu sau khi ánh đèn sân khấu của đêm khai mạc đã chuyển sang nơi khác.
Sự khác biệt giữa đêm diễn báo giới (press night) và đêm khai mạc (opening night) là gì? Chúng thường là một. Press night là thuật ngữ được sử dụng trong ngành, trong khi opening night phổ biến hơn với công chúng. Cả hai đều đề cập đến buổi biểu diễn chính thức đầu tiên mà các nhà phê bình tham dự.
Vé diễn thử có rẻ hơn vé chính thức không? Đôi khi, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Một số tác phẩm giảm giá vé trong giai đoạn diễn thử, trong khi những tác phẩm khác tính giá tương đương với các buổi biểu diễn sau khai mạc. Kiểm tra danh sách từng vở diễn trên BritishTheatre.com hoặc tickadoo để biết giá hiện hành.
Bao lâu sau đêm diễn báo giới thì có bài đánh giá? Hầu hết các bài đánh giá được công bố trực tuyến trong vòng vài giờ sau buổi diễn, và bản in sẽ ra mắt vào ngày hôm sau. Một số nhà phê bình tham dự các buổi xem trước dành cho báo chí trong những ngày trước khai mạc có thể giữ bài đánh giá của họ cho đến chính đêm diễn báo giới.
Có phải tất cả các vở diễn ở West End đều có đêm diễn báo giới không? Hầu như tất cả các tác phẩm mới và các đợt tái diễn lớn đều có đêm diễn báo giới chính thức. Các vở diễn dài kỳ đã được đánh giá trước đó, chẳng hạn như The Lion King hay Les Miserables , không tổ chức lại đêm diễn báo giới, mặc dù các nhà phê bình có thể ghé thăm lại định kỳ.
Tôi có thể mua vé cho đêm diễn báo giới không? Không. Đêm diễn báo giới chỉ dành cho khách mời. Nếu bạn muốn xem một vở diễn sớm, hãy tìm các buổi biểu diễn thử, vốn được mở cho công chúng và có sẵn vé thông qua tickadoo .
Stay in the spotlight
Get the latest theatre news, reviews and exclusive offers straight to your inbox.